صافى ، برهان ، الميزان ، درّ منثور و مانند آن ذيل آيهء اول سورهء اسراء رجوع شود ، در بحار الانوار ج 18 طبع جديد ، حدود صد و بيست هشت ( 128 ) صفحه را به اين مطلب و نقل روايات آن اختصاص داده است . 4 - در مجمع البيان فرموده : دربارهء معراج پيامبر ما روايات زيادى نقل شده و بسيارى از صحابه مثل ابن عباس ، ابن مسعود ، انس ، جابر بن عبد اللَّه ، حذيفه ، عايشه ، امّ هانى و غيرهم آن را از آن حضرت نقل كرده‌اند ، مجموع آنها به چهار قسم منقسم مىشود . اول : آنچه يقينى است چون اخبار دربارهء آن متواتر و علم به صحبت آن حاصل است و آن اينكه آن حضرت فى الجمله معراج كرده است . دوم : آنچه در اين باره نقل شده از چيزهايى است كه عقل جايز مىداند و اصول اسلامى از آن ابا ندارد ما نيز آن را جايز دانسته و قطع مىكنيم كه آن در بيدارى آن حضرت بوده نه در خوابش و آن اينكه روايت شده آن بزرگوار در آسمانها گردش كرد و پيامبران و سدرة المنتهى و بهشت و جهنم و امثال آن را ديد . سوم : آنچه ظاهرش مخالف اصول است ولى مىشود طورى توجيه كرد كه مخالف عقل نباشد بهتر آنست كه مطابق حق و دليل ، تأويل شود مانند آنچه نقل شده : آن حضرت مردمانى را در بهشت ديد كه متنعم بودند و از اهل آتش كسانى را ديد كه در عذاب به سر مىبردند بر آن حمل مىشود كه صفت و يا نامهاى آنها را ديده است ، الميزان در زمينهء وجه دوم و سوم فرموده : در اين چيزها اشكالى نيست و بعيد نيستند بلكه آنها تمثيلات برزخى و يا روحى هستند . . . كه احاديث معراج از اين قسم تمثيلات مملوّ است . چهارم : آنچه ظاهرش صحيح نيست و تأويل آن بسيار بعيد است بهتر آن